Neemt kwaliteit aanbod live televisie af?
Er wordt veel geschreven over de verschillen tussen offline en online gebruik van media. Zo kunnen we exact in kaart brengen hoeveel mensen er naar traditionele televisie kijken en hoeveel er kiezen voor on demand. Beweegredenen kunnen onder andere gemak, eigen keuzes en geen reclame zijn. Onlangs zijn wij op zoek gegaan naar vernieuwende inzichten in het mediagebruik van Nederlanders binnen traditionele media. Naast het mediagebruik is er ook gekeken naar emotionele factoren die meespelen. Eén van de eerste inzichten laat zien dat de perceptie van het live aanbod op televisie lijkt te veranderen.
‘Live TV kijken valt tegenwoordig vaak tegen. Er worden geen leuke films én vaak herhalingen uitgezonden. Daarnaast is er veel reclame die je niet kunt doorspoelen.’
Is dit daadwerkelijk zo? Verandert het lineaire aanbod op televisie? Of zijn de traditionele televisiezenders simpelweg niet meer opgewassen tegen het snel veranderende digitale aanbod?
Even terug in de tijd. Sinds de jaren 50 kunnen we in Nederland televisie kijken. Destijds werd het aanbod beperkt tot nieuws- en sportuitzendingen. Sinds de jaren 60 doet entertainment z’n intrede. Met tv-iconen op de buis zoals Pipo de Clown en Willem Duys, werd er met name op woensdag- of zondagmiddag bij de buren televisie gekeken. Een sociaal uitje! Tijdens de jaren 70-80 wordt het aanbod flink uitgebreid en verschijnen tv-show als de Soundmixshow en Sesamstraat. In de jaren 90 zien we een opmars van de commerciële zenders én vindt er een grote transitie plaats van ‘kijken met het gezin’ naar individualisme. Met name door de commerciële zenders wordt hierop ingespeeld door series als Friends en de komst van Goede Tijden Slechte Tijden. Daarna kwamen de reality formats. Programma’s zoals Big Brother en Idols, die een afspiegeling weergeven van onze samenleving, waren razend populair.
Hier lijkt de ontwikkeling van het aanbod van lineaire televisie te blijven hangen. Kijk bijvoorbeeld naar het programma-aanbod tijdens de afgelopen kerstdagen. We kruipen met z’n allen op de bank voor All you need is love op kerstavond, maar verder blijft het aanbod beperkt tot de klassieke kerstfilms als Home Alone, The Grinch, The Sound of Music en Love Actually. Daarnaast zien we ook dat er programma’s worden uitgezonden die on demand door méér mensen worden bekeken dan lineair op televisie. De serie Brugklas op NPO is hier een goed voorbeeld van. Boer Zoekt Vrouw is al jaren een positieve uitschieter op kijkcijfervlak. Gelukkig zagen we in 2017 ook nieuwe initiatieven voorbijkomen die massaal werden bekeken. Series als Geheime dagboek van Hendrik Groen en Penoza trekken meer dan 2 miljoen kijkers. En 2018 is voor lineaire televisie helemaal goed begonnen met de komst van De Luizenmoeder. Er keken naar de vierde aflevering bijna 2,4 miljoen mensen live en 2,3 miljoen mensen keken binnen 6 dagen nog deze aflevering! De grootste hype lijkt een beetje voorbij. De laatste uitzending is door nog geen 4 miljoen mensen bekeken. Maar dit zijn natuurlijk nog steeds ongelofelijke kijkcijfers, vooral voor NPO 3. Ook live entertainment programma’s, zoals The Voice of Holland, trekken nog steeds een groot publiek. Gezellig samen op de bank met vrienden of familie tv kijken. Het lijkt een steeds weer belangrijker wordende motivatie te zijn. Kijken we individueel? Dan maken alternatieve platformen het gemakkelijker om tv te kijken.
Kortom, we houden nog steeds van live televisie kijken én het blijft een ijzersterk mediumtype voor adverteerders. We kiezen wel steeds bewuster welke content we bekijken en zijn continu op zoek naar vernieuwing. Willen de traditionele televisiezenders binding blijven houden met hun kijker, zal er nog méér dan ooit aandacht besteed moeten worden aan vernieuwde formats en content. Wat uiteraard niet alleen lineair wordt uitgezonden, maar ook via digitale platformen gemakkelijk beschikbaar gesteld moet worden.
